Blog o żywieniu dziecka

Niezwykle ważne jest, aby kobieta podczas karmienia piersią przestrzegała odpowiedniej diety. Jest to istotne ze względu na prawidłowy rozwój dziecka, ale także dla zachowania dobrego samopoczucia mamy.

Musisz wiedzieć, że wszystkie odżywcze substancje, które przyjmujesz podczas jedzenia, przekazywane są twojemu dziecku wraz z pokarmem. To co jesz, ma zdecydowany wpływ na samopoczucie i rozwój twojego maleństwa.

Myślenie o dobru dziecka nie powinno jednak całkowicie zagłuszać dbania o samą siebie. Jeżeli w twojej diecie znajdować się będzie zbyt mało soli mineralnych czy witamin, w całości przekażesz je dziecku, a sama będziesz miała ich niedobór. W takiej sytuacji konieczne jest uzupełnianie diety niezbędnymi składnikami, najlepiej w postaci tego co jesz na co dzień. W sytuacji, gdy to nie wystarcza najczęściej lekarz przepisuje lekarstwa, które pomogą matce, a nie zaszkodzą dziecku, ewentualnie rozważa się odstawienie dziecka od piersi.

Gdy karmisz piersią codzienna dawka kalorii nie powinna być mniejsza niż 2500 kal, a pokarmy bogate przede wszystkim w białko i wapń.

Kobieta karmiąca powinna unikać produktów takich, jak ostre lub kwaśne przyprawy i orzeszki ziemne, ponieważ mogą one wywołać u dziecka alergię pokarmową. Powinna również pić dużo więcej wody, najlepiej często, ale w małych ilościach (8,9 szklanek dziennie). Podczas karmienia dziecka, tak jak i w czasie ciąży najlepiej jest całkowicie zrezygnować z picia alkoholu i kawy. Nie warto również wracać do palenia papierosów, skoro udało ci się zrezygnować z tego na cale dziewięć miesięcy.

Ważne jest, aby podczas karmienia piersią, zwracać szczególną uwagę na to, jak reaguje dziecko. Bardzo często okazuje się bowiem, że jakiś składnik twojej diety może wywołać u dziecka bóle brzucha, wysypkę lub ogólne rozdrażnienie. Dobrze jest więc mieć świadomość, który ze składników posiłków należy wyeliminować.

Ciąża to czas, kiedy kobieta zaczyna zwracać uwagę na to co i w jakich ilościach je, gdyż zdaje sobie sprawę z faktu, iż teraz odpowiada nie tylko za siebie. Odpowiednie odżywianie jest również ważne po porodzie, kiedy niezbędne jest karmienie piersią, które wciąż wybiera większość matek. Co wolno więc jeść, a czego lepiej unikać?

Oczywiście na pierwszym miejscu będzie całkowite zrezygnowanie z alkoholu i papierosów. Mitem jest to, że piwo pomaga w nagromadzeniu pokarmu, więc również jego picie jest niewskazane. Nawet drobne ilości alkoholu w mleku matki mogą być przyczyną zaburzeń trawienia i bólów brzuszka u malucha.

Należy również unikać tłustych, ciężkostrawnych potraw, w tym wszelkiego rodzaju fast foodów, chipsów, czy innych „zapychaczy”. Podobnie, niemile widziane są napoje gazowane i energetyczne, najlepiej od razu z nich zrezygnować. Jeśli już mowa o napojach, to niestety w odstawkę muszą pójść również kawa i herbata ze względu na dużą zawartość kofeiny, która również może zaszkodzić.

Podczas karmienia dziecka piersią, kobieta powinna unikać również warzyw strączkowych, w tym fasoli, bobu, groszku oraz kapusty, gdyż te warzywa mogą powodować wzdęcia, co odbije się niekorzystnie nie tylko na zdrowiu kobiety, ale i niemowlaka.

Z codziennego jadłospisu powinny też zniknąć produkty wysoko przetworzone, a więc takie, które zawierają zwiększoną ilość konserwantów, sztucznych barwników i aromatów. Do tej grupy możemy zaliczyć gotowe zupy, sosy, czy też inne dania, których przygotowanie sprowadza się do odgrzania ich w mikrofalówce.

Na koniec warto wspomnieć o owocach, które mogą wywołać alergię pokarmową. Są wśród nich cytrusy oraz truskawki, poziomki, czy maliny, dlatego ich jedzenie również nie jest wskazane, zwłaszcza wtedy, gdy mleko stanowi wciąż główne pożywienie malucha.

Ograniczenie tych produktów, ale też niepopadanie w skrajność pozwoli na idealną „współpracę” matki z dzieckiem, które najbardziej potrzebuje poczucia więzi i bliskości z matką, właśnie poprzez spożywanie pokarmu.

Jako podstawową informację należy przyjąć fakt, że niemowlę zna się na swojej diecie i ono najlepiej wie, ile kalorii potrzebuje jego organizm i co potrafi strawić. Jeżeli systematycznie dostaje za mało pokarmu, swoje niezadowolenie okazuje płaczem domagając się dokładki. Jeżeli zaś nie opróżnia całej butelki do końca, nie należy go zmuszać, widocznie ma dosyć. Istnieją dwa sposoby żywienia niemowląt. Naturalne, czyli karmienie piersią, oraz sztuczne, czyli podawanie mleka krowiego adaptowanego lub przynajmniej częściowo adaptowanego. Należy jednak pamiętać, że żadne sztuczne mleko nigdy nie zastąpi mleka matki.
Pierwszy miesiąc
W tym okresie wskazane jest karmienie dziecka piersią. Należy dziecko tak często karmić jak tylko się tego domaga. Niemowlęta które karmi się butelką jedzą średnio co trzy godziny, dzieci wychowujące się na pokarmie matki mogą jadać częściej. Niemowlę można poić rumiankiem, herbatką, napojem z marchwi lub wodą przegotowaną. Od trzeciego tygodnia życia można podawać soki z owoców warzyw, rozpoczynając od 1 łyżeczki dziennie.
Drugi miesiąc
Dziecku wystarcza tyle pokarmu ile produkuje organizm matki. Jeżeli masz wrażenie, że dziecko nadal jest głodne, mimo wszystko powstrzymaj się jeszcze od podawania mu mieszanki. Można podawać dziecku soki z owoców lub warzyw w ilości 4 – 6 łyżeczek dziennie.

Trzeci miesiąc
Podstawą diety niemowlęcia jest mleko matki podawane sześć razy dziennie. Można podawać dziennie 8-10 łyżeczek soków z owoców i warzyw albo jedno jabłko skrobane średniej wielkości. W dalszym ciągu można podawać herbatkę rumiankową, ziołową lub z kopru włoskiego.
Czwarty miesiąc
Pokarm matki powinien być podawany pięć razy dziennie. Jeden raz należy dać (około godziny 12) zupę jarzynową z masłem w ilości 130 – 150g. Soki z owoców lub warzyw podajemy w ilości 10-12 łyżeczek dziennie. Dzienną ilość soku lub owoców najlepiej podzielić na 2 porcje i podawać je jednocześnie z witaminą C rozpuszczoną w wodzie przegotowanej – przed lub zaraz po posiłku. Można podawać herbatkę z jabłka i melisy. Po czwartym miesiącu wprowadzamy do jadłospisu także pierwszy, delikatny kleik ryżowy.

Piąty miesiąc
Niemowlę w piątym miesiącu życia karmimy pięć razy dziennie. Trzy razy w ciągu dnia należy podać pokarm matki, ponadto około godziny 13 zupę jarzynową w ilości 180g., około godziny 20 kaszę mannę na mleku w ilości 160 – 180g. Soki z owoców lub warzyw w ilości 60 – 80g dziennie lub średniej wielkości jabłko skrobane lub przeciery owocowe.
Szósty miesiąc
Pokarm matki podajemy dwa razy dziennie. Ponadto twój maluszek może już jeść zupę jarzynową z 10g mięsa, bezglutenowy kleik, papkę jarzynową z mięsem, sok lub przecier owocowy.
Siódmy miesiąc
Dieta malca składa się z pięciu posiłków, wśród nich jest dwa razy pokarm matki, raz zupka – papka jarzynowa z rosołem i 10g mięsa na przemian z ½ żółtka, raz dziennie sok lub przecier owocowy. Możemy zacząć podać deserki i musy owocowe.
Ósmy miesiąc
Dziecko powinno nadal być karmione piersią, lecz już tylko raz dziennie. Zupka jarzynowa może zawierać odrobinę więcej mięsa, wprowadzamy do diety malca kluski lane z żółtka oraz owoce z cukrem i biszkopty lub herbatniki. Ponadto możemy już podawać dziecku kisiel. Nie zapominajmy o przecierach i sokach owocowych.
Dziewiąty miesiąc
Dieta w tym malca powinna wyglądać podobnie jak w ósmym miesiącu. Możemy dać dziecku chrupki kukurydziane.
Dziesiąty miesiąc
Należy starać się utrzymać karmienie piersią nawet w niewielkiej ilości, posiłki mleczne należy uzupełniać następnym mlekiem lub mieszanką. Dajemy dziecku to co w poprzednich miesiącach. Ponadto możemy podawać dziecku chudą, gotowaną wędlinę, kapustę i fasolkę szparagową oraz glutenowe produkty zbożowe typu białe pieczywo, kaszki pszenne, kasze i płatki owsiane. Jest to czas, w którym zaczynamy ostrożnie podawać pomarańcze, mandarynki, cytryny, ananasy i truskawki.
Jedenasty miesiąc
Odzwyczajamy dziecko od mleka w zamian podając mu kaszkę. Dajemy mu zupkę jarzynową i mięso gotowane. Można podawać dziecku ziemniaki puree. Oczywiście wszystkie produkty które podawaliśmy w poprzednich miesiącach również możemy mu dawać.
Dwunasty miesiąc
Stopniowo do diety dziecka wprowadzamy miód, czekoladę i orzechy. Z warzyw możemy zacząć podawać rzodkiewkę, sałatę, szparagi i ogórek. Spośród owoców dodajemy kiwi i arbuza. Odstawiamy mleko matki i podajemy mleko modyfikowane odpowiednie dla wieku dziecka. Gdy dziecko ukończy 12. Miesiąc, może zacząć jeść ryby, nietłuste, o białym mięsie.

Podczas wprowadzania kolejnych produktów do diety dziecka należy zachować szczególną ostrożność i bacznie obserwować, czy dziecko nie jest uczulone na dany posiłek. Jeżeli wystąpią jakieś objawy alergiczne, należy udać się do alergologa. Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym oraz mieszankami powinny mieć je dobierane indywidualnie w zależności od wieku i wrażliwości na poszczególne ich składniki.

Na alergie pokarmowe skazane jest coraz więcej dzieci. Jeżeli twoje dziecko reaguje wysypką, kaszlem, katarem, wymiotami, biegunką czy bólami brzuszka na określony pokarm, to znaczy, że jego organizm po prostu go nie toleruje. Na szczęście większość dziecięcych alergii pokarmowych mija przed ukończeniem trzeciego – piątego roku życia.
Czym właściwie jest alergia pokarmowa? To nieprawidłowa reakcja organizmu dziecka na określone składniki pożywienia, które przez zdrowego człowieka są dobrze tolerowane. Prawdopodobieństwo występowania alergii zwiększa się znacznie, gdy podobne skłonności przejawia jedno (lub oboje) z rodziców lub starsze rodzeństwo. Reakcje alergiczne najczęściej pojawiają się u małych dzieci, ponieważ mechanizmy obronne hamujące ich występowanie nie są jeszcze w pełni dojrzałe.
Co może wywoływać alergię pokarmową? Silnie alergizującymi produktami są: mleko krowie i jego przetwory, ryby, jaja, i mięso wołowe, mleko kozie i jego przetwory, zboża glutenowe (pszenica, żyto, jęczmień i owies), miód, owoce cytrusowe, banany, truskawki, poziomki, owoce południowe.
W miarę bezpieczne (o słabym lub obojętnym działaniu alergizującym) jest natomiast mięso kurczaka, królika, indyka i jagnięcina, oraz owoce: jabłka, maliny, porzeczki, żurawiny, agrest, jagody, wiśnie, śliwki, morele i brzoskwinie.
Alergii pokarmowej można na szczęście zapobiegać, a jeśli już wystąpi – zmniejszać jej objawy. Kluczową rolę odgrywa tu dieta dziecka w pierwszym roku życia. I tak na przykład karmienie piersią przez pierwsze 6 miesięcy znacznie zmniejsza ryzyko wystąpienia alergii pokarmowej. Pokarm kobiecy zawiera substancję zwaną immunoglobuliną s-IgA, która hamuje reakcje alergiczne (przewód pokarmowy niemowląt prawie jej nie produkuje). Dlatego przynajmniej przez pierwsze 4-6 miesięcy życia dziecka należy je karmić piersią.
Dziecko szczególnie wrażliwe karmione piersią może jednak reagować alergią na pokarmy z jadłospisu matki. Pamiętaj więc, że jeśli twoje dziecko jest zagrożone alergią (skłonności alergiczne w rodzinie), musisz bardzo uważać na to, co jesz.
Jeżeli dziecko ma tendencje do uczuleń, w pierwszym roku życia nie należy podawać mu silnie alergizujących produktów. Wszystkie nowe produkty należy wprowadzać do diety dziecka powoli i stopniowo, uważnie obserwując reakcje malucha. Jeżeli zareaguje alergią, łatwo będzie zlokalizować jej przyczynę i wykluczyć dany pokarm z diety. Zmiany w diecie warto omówić wcześniej z lekarzem pediatrą, który powinien być informowany o nieprawidłowych reakcjach dziecka na spożywane pokarmy.
Niemowlęta ze skłonnościami do alergii powinny później niż ich rówieśnicy przechodzić na pokarmy stałe – mogą jej jeść najwcześniej od 6 miesiąca. W ich przypadku należy też bardzo rygorystycznie przestrzegać zalecanych przez lekarzy wskazań wiekowych dotyczących diety.
Można też stosować dietę profilaktyczną, niskoalergizującą. Jeżeli pierwsze dziecko jest uczulone na białko mleka krowiego, alergolodzy zalecają, aby w ostatnim trymestrze ciąży stosować dietę bezmleczną, uzupełnianą jednak odpowiednią ilością białka (np. roślinnego), wapnia i witamin. Po porodzie należy jak najbardziej karmić dziecko piersią, eliminując jednak nadal mleko krowie z jadłospisu. Ważne jest wtedy uzupełnianie niedoborów wapnia w diecie wg wskazań lekarza.
Jeżeli dziecko nie toleruje mleka ani przetworów mlecznych, trzeba wykluczyć z jadłospisu wszelkie produkty zawierające mleko, zarówno krowie jak i kozie (w tym również mleko modyfikowane, produkowane na bazie mleka krowiego), a nawet masło zastępując je margarynami (bez dodatku mleka). Posiłki mleczne należy zastąpić preparatami mleko zastępczymi – preparatem sojowym lub hydrolizatami (decyduje o tym lekarz pediatra), należy też zadbać, by jadłospis dziecka był urozmaicony i pełnowartościowy.

Karmienie piersią jest naturalną i niezastąpioną dietą dla niemowląt i małych dzieci ponieważ posiada:

• optymalny skład niezbędny do rozwoju dziecka,
• dodatni wpływ na odporność organizmu dziecka,
• jałowość, świeżość i dostępność w każdej sytuacji,
• karmienie piersią rodzi głęboką więź między matką i dzieckiem co ma wpływ na jego dalszy rozwój.

Wczesne karmienie dziecka – już w pierwszych dniach po urodzeniu – jest bardzo istotne. Gruczoł piersiowy wydala w tym czasie siarę zawierającą znacznie więcej białka, którego połowę stanowią immunoglobuliny mające ogromne znaczenie dla późniejszej odporności dziecka. Późniejszy skład mleka matki, zależny jest od diety oraz stanu jej odżywienia.
Matka karmiąca swoje dziecko nie powinna spożywać alkoholu, kawy, ostrych przypraw ani palić papierosów. Nie powinna również przyjmować leków. W przypadku tej konieczności należy się skonsultować z lekarzem. Poza tym dieta kobiety karmiącej powinna być normalna. U niektórych niemowląt może wystąpić uczulenie na białko krowie i wówczas matka powinna ograniczyć spożywanie mleka, jego przetworów i wołowiny. Małe dziecko powinno być karmione piersią „na każde żądanie” tzn. wtedy, kiedy sygnalizuje głód płaczem lub niepokojem. Karmić należy jednorazowo nie dłużej niż 30 minut. Jeżeli dziecko przybiera na wadze około 130-220g tygodniowo, oznacza to, że ilość pokarmu jest wystarczająca.